СОРАУЛАР

  1. Борынгы һәм Урта гасырлар әдәбиятында киң таралыш алган дини-әхлакый һәм суфыйчылык юнәлешләренә чагыштырма характеристика бирегез. Фикерегезне берәр мисалга нигезләнеп аңлатыгыз.
  2. “Реализм” һәм “романтизм” төшенчәләренә чагыштырма характеристика бирегез. Фикерегезне берәр мисалга нигезләнеп аңлатыгыз.
  3. “Трагедия” һәм “драма” төшенчәләренә чагыштырма характеристика бирегез. Фикерегезне берәр мисалга нигезләнеп аңлатыгыз.
  4. Үткән уку елында өйрәнгәннәрне искә төшерегез һәм Аяз Гыйләҗевның “Язгы кәрваннар” повестеның төп идеясен аңлатыгыз.
  5. Үткән уку елында өйрәнгәннәрне искә төшерегез һәм Һади Такташның “Мәхәббәт тәүбәсе” поэмасының төп идеясен аңлатыгыз.
  6. Драма төре жанрларын санагыз. Трагедия жанрына мисал китерегез һәм дәлилләгез.
  7. «Лирик герой» төшенчәсен мисалга нигезләнеп аңлатыгыз.
  8. Нәрсә ул композиция? Билгеле бер әсәргә нигезләнеп аңлатыгыз.
  9. Трагедия жанры турында сөйләгез. Фикерләрегезне мисаллар белән дәлилләгез.
  10. Фольклор һәм язма әдәбиятның үзара мөнәсәбәтләре турында сөйләгез.
  11. Суфичылык әдәбиятына хас үзенчәлекләр турында сөйләгез. Фикерләрегезне мисаллар белән дәлилләгез.
  12. “Лирик герой” төшенчәсен Г.Кандалый шигырьләре мисалында аңлатыгыз.
  13. Ф.Әмирханның берәр әсәре мисалында “Сатира” төшенчәсен аңлатыгыз.
  14. Татар шигырь төзелеше үзенчәлекләрен аңлатыгыз.
  15. Урта гасыр әдәбиятында күчемлелек, дәвамчанлык нәрсәләрдә ачык күренә? Санап үтегез.
  16. Үзең теләгән ике яки берничә урта гасырга караган әсәрләр мисалында күчемлелек һәм дәвамчанлыкны дәлилләп карагыз.
  17. Романтик иҗатка хас билгеләрне санагыз.
  18. Татар әдәбиятында романтизм иҗат методының башлангыч чиген билгеләгез. Дөрес дип тапканның янына + билгесе куегыз.
    1) XIX гасырның II яртысы;
    2) XX йөз башы;
    3) Кол Галидән башлап (XIV гасыр).
  19. Романтизмның төп сурәтләү предметлары:
    1) табигать
    2) кешенең хисләрне кичерү киңлеге, эмоциональ киеренкелек масштабы
    3) кешенең рухи тормышы (эчке дөньясы, уй-кичерешләре)
    4) җәмгыять һәм шәхес арасындагы мөнәсәбәтләр
    5) цивилизациянең әхлакка тәэсир итүе
    6) кеше яшәешенең мәгънәсе
    Дөрес дип исәпләгән пунктларны түгәрәккә ал.
  20. Үзегез теләгән бер әсәрнең романтик әсәр икәнлеген язмача дәлилләгез.
  21. Эпик төр әсәрләренә хас үзенчәлекләрне санап чыгыгыз.
  22. Түбәндәге исемлектән эпик төр жанрларын + тамгасы белән билгеләгез.
    1) мәзәк
    2) нәсер
    3) мәсәл
    4) сәяхәтнамә
    5) хикәя
    6) мәрсия
    7) кыйсса
    8) роман
    9) очерк
    10) парча (эссе)
    11) эпопея
  23. Үзегез теләгән бер әсәрнең эпик төргә каравын, ягъни эпиклыгын дәлилләгез.
  24. Китерелгән билгеләмәләрнең кайсы мифология төшенчәсен ачыклый:
    А) уйдырмага корылган маҗаралы әсәрләр;
    Б) борынгы кешеләрнең хыял ярдәмендә тудырган дөнья хакында образлы күзаллаулары;
    В) кешенең хис-кичерешләрен әкияти геройлар тормышы белән сурәтләп бирү.
  25. Нәрсә ул әсәр сюжеты?
    А) персонажлар тормышы турында белешмә;
    Б) әсәрнең төзелеше;
    В) геройлар арасындагы мөнәсәбәт һәм вакыйгалар системасының вакыт һәм пространствода үстерелеп сурәтләнүе.
  26. Дастан жанрына хас үзенчәлекләрне билгеләгез.
    А) реаль чынбарлыкның билгеле вакыйгаларын эзлекле сурәтләү;
    Б) вакыйга-хәлләр, уй-кичерешләр белән үрелеп бирелгән лиро-эпик әсәр;
    В) авторның үз тормышы вакыйгаларына мөнәсәбәте сурәтләнеше;
    Г) әкияти сюжетлар, легенда-риваятьләр, чынбарлык күренешләре, вакыйгалары үзара үрелешенә корылган әсәр;
    Д) уйдырмага корылган маҗаралы сюжетлы мәхәббәт әсәре.
  27. Кайсы иҗат методында иҗат итү әдиптән тарихи чынбарлыкның конкрет сурәтләнешен таләп итә?
    А) реализм
    Б) романтизм
    В) сентиментализм
  28. Татар драматургиясенең барлыкка килү чорын билгеләгез һәм беренче драма әсәрен атагыз:
    А) XIX йөзнең беренче яртысы
    Б) XIX йөзнең ахыры
    В) XX йөз башы
  29. Конфликт төшенчәсенә билгеләмә табыгыз:
    А) әсәр сюжетының иң киеренке моменты
    Б) геройларның каршылыклы максат, омтылыш, уй-фикерләре кисешүе
    В) персонажлар арасындагы бәйләнеш
  30. Әдәби әсәрләрнең драма төренә караучы жанрларын билгеләгез:
    А) комедия
    Б) пьеса
    В) фарс
    Г) драма
    Д) поэма
  31. Н.Исәнбәтнең “Идегәй” әсәре кайсы жанрга карый?
    А) драма
    Б) трагедия
    В) комедия
  32. Кайсы төшенчәләр “әдәбият төре” сүзенә туры килә?
    А) лирика
    Б) поэзия
    В) драма
    Г) баллада
  33. Ә.Еникинең “Әйтелмәгән васыять” хикәясенең темасын билгеләгез.
  34. Эпик әсәрләрдә лирик чигенешләр ни өчен кертелә? Үзегез теләгән бер әсәр мисалында аңлатыгыз.
  35. Х.Туфан иҗатында лирик геройга нинди сыйфатлар хас?
  36. С.Сараиның “Сөһәйл вә Гөлдерсен” әсәренең төп каршылыгын билгеләгез.
  37. Түбәндәге әсәрләр нинди юнәлеш һәм иҗат методында язылган? Билгелә. Котбның “Хөсрәү вә Ширин”, З.Бигиевның “Меңнәр яки гүзәл кыз Хәдичә”, Г.Кандалыйның “Сәхипҗамалга”, “Мулла белән абыстай” әсәрләре.
  38. Эчтәлек, вакыйга, сюжет төшенчәләренә билгеләмә бирегез. Мисаллар китерегез.
  39. Мөхәммәдъяр лирик героена характеристика бирегез.
  40. Г.Ибраһимовның “Яшь йөрәкләр” әсәренең темасын билгеләгез.
  41. Түбәндәге әсәрләр нинди юнәлеш һәм иҗат методында язылган? Билгеләгез. Г.Исхакыйның “Кәләпүшче кыз”, “Зөләйха”, Ф.Әмирханның “Фәтхулла хәзрәт”, Г.Тукайның “Милли моңнар”, Дәрдемәнднең “Видагъ” әсәрләре.
  42. Катнашучы, характер, тип һәм хикәяләүче төшенчәләренә билгеләмә бирегез.
  43. С.Рәмиевнең лирик героена характеристика бирегез.
  44. Г.Исхакыйның “Көз” әсәренең темасын билгеләгез.
  45. Түбәндәге әсәрләр нинди юнәлеш һәм иҗат методында язылган? Билгеләгез. М.Җәлилнең “Кызыл ромашка”, Н.Исәнбәтнең “Идегәй”, А.Гыйләҗевның “Әтәч менгән читәнгә”, И.Юзеевның “Өчәү чыктык ерак юлга”, Ә.Баяновның “Сәяхәтнамә” әсәрләре.
  46. Образ, деталь, символ, мотив төшенчәләренә билгеләмә бирегез.
  47. Р.Фәйзуллинның лирик героена характеристика бирегез.

ТЕСТЛАР

1. Халык авыз иҗатында эпик характердагы, гадәттә, әкият сюжетларын, риваять-легендаларны әдәби эшкәртеп уйланган әсәр.
— баллада
— дастан
— бәет
— хикәят

2. Төрки-татар әдәбиятларында кечкенә күләмле дидактик характердагы әсәр:
— кыйсса
— газәл
— касыйдә
— хикмәт

3. Теге яисә бу сыйфатны арттырып, купшы пафос белән чагылдырган мактау шигыре:
— мәдхия
— мәрсия
— кыйтга
— мөнәҗәт

4. Әдәбиятта үткән чорларда формалашкан, актуаль һәм кыйммәтле дип кабул ителгән, үзләштерелгән яисә иҗат ориентиры итеп алынган тәҗрибә:
— яңачалык
— кыйммәтләр
— традиция
— мирас

5. Теге яисә бу кешедән, әйбер-күренештән усал һәм ачы итеп көлү:
— юмор
— сатира
— пародия
— ирония

6. Персонажларның трагик каршылыгына нигезләнгән һәм гадәттә фаҗига белән тәмамлана торган драматик әсәр:
— драма
— трагикомедия
— трагедия
— мелодрама

7. Әсәрдә күтәрелгән мәсьәләләрнең чишелешеннән чыккан нәтиҗә:
— тема
— идея
— эпилог
— эчтәлек

8. Драматик әсәрдә вакыйганың урынын, вакытын, персонажның хәл-халәтен һ.б. ачыкларга ярдәм итә торган автор аңлатмасы:
— ремарка
— реплика
— пролог
— чишелеш

9. Геройларны кискен каршылыкта сурәтләүче, романтик, символик-аллегорик характердагы сюжетлы әсәр:
— мөнәҗәт
— робагый
— баллада
— нәсер

10. Төп герой тормышындагы вакыйгаларны бер үзәккә туплап сурәтләгән уртача күләмле эпик әсәр:
— роман
— хикәя
— повесть
— новелла

11. Әдәби әсәрдә геройның эчке дөньясын ачуга хезмәт итә торган алымнар берлеге:
— хронотоп
— психологизм
— портрет
— пейзаж

12. Әсәрдә вакыйга-хәлләр яисә кеше характерының үсү-үзгәрү тарихын сурәтләү:
— сюжет
— төенләнеш
— мотив
— конфликт

13. Түбәндәге төшенчәләрнең кайсысы композицияне аңлата:
— әсәрдә куелган проблемаларның хәл ителеше
— әсәрнең тәмамланган өлеше
— әсәрнең аерым компонентларын, өлешләрен бер тәртиптә төзү, оештыру
— әдәби әсәрдәге каршылык, көрәш

14. Тормышчан вакыйга-күренешләр кешенең хис-кичерешләре белән тыгыз бәйлелектә бирелгән лиро-эпик әсәр:
— повесть
— баллада
— поэма
— газәл

15. Кемнең яисә нәрсәнең дә булса сыйфатларын арттырып сурәтләгән, шул ук вакытта теләк-максат мәгънәсен белдергән лирик әсәр:
— мәрсия
— мәдхия
— касыйдә
— газәл

16. Түбәндәге төшенчәләрнең кайсысы конфликтны аңлата:
— әдәби әсәрдәге вакыйгалар тезмәсе
— чынбарлык күренешләрен сайлап алу, бәяләү ысулы
— персонажларның тормышка карашлары, характерлары каршылыгыннан килеп чыккан бәрелеш, көрәш
— әсәрдәге вакыйгаларның, көрәш-тартышның иң югары ноктасы

17. Үзәк герой тормышындагы билгеле бер вакыйгалар тезмәсен бер сюжет сызыгы рәвешендә сурәтләгән урта күләмле эпик әсәр:
— очерк
— роман
— повесть
— хикәя

18. Драматургия төренә караган жанр атамасы түгел:
— комедия
— поэма
— фарс
— драма

19. Түбәндәге төшенчәләрнең кайсысы идеяне аңлата:
— чынбарлыктагы вакыйгаларның, кеше характерларының билгеле бер эзлеклелектә сурәтләнүе
— әсәр нигезенә салынган вакыйгаларга таянып күтәрелгән мәсьәләләр җыелмасы
— әдәби әсәрнең бер эпизоды
— әсәрдә куелган мәсьәләләрне хәл итүдән, чишүдән килеп чыга торган төп фикер

20. Сюжеттагы гадәттән тыш хәлләрнең символик-аллегорик сурәтләнешенә нигезләнгән лиро-эпик жанрдагы әсәр:
— баллада
— поэма
— мәрсия
— дастан

21. Конфликт төшенчәсенә билгеләмә табыгыз:
— әсәр сюжетының иң киеренке моменты
— геройларның каршылыклы максат, омтылыш, уй-фикерләре кисешүе
— персонажлар арасындагы бәйләнеш

22. Нәрсә ул әсәр сюжеты:
— персонажлар тормышы турында белешмә
— әсәрнең төзелеше
— геройлар арасындагы мөнәсәбәт һәм вакыйгалар системасының вакыт һәм пространствода үстерелеп сурәтләнүе


Соңгы яңарту: 25.06.2015.

Фикер алышу

Исемегез (мәҗбүри)

Сезнең e-mail (мәҗбүри)

Тема (мәҗбүри)

Хәбәрегез (мәҗбүри)

Күләме 10 Mbтан артмаган .doc,.docx, .txt,.pdf, .jpg, .jpeg, .png, .gif, .ppt, .pptx, .mp3 документ беркетеп җибәрә аласыз.

Рәсемдә ниләр күрәсез:
captcha